Kecek-Kecek

On Trengganuspeak and the Spirit of Trengganu

Thursday, July 09, 2009

Mat Spröng Ccari Jalang

Ikang KeliTèh tarék ddalang supék, ikang gelepör ddalang beledi, örang ppuang ddalang ppala Mat Spröng.

Mat Spröng tèngök air berelök derah ddalang tali air ttepi sawöh, warna lumuk ija naik deratah cerming jernèh, napök èkör ikang ggedik licing mminyök, napök muka Mat Spröng deratah muka air, relik-relök. Karong Mat ada dua ikatang, tangang dia pegang mulok karong bbuka luah, bulat macang mulut menguap; dia rauk ddalang air, tarék ke aröh dia, pecöh bayang muka dia jjadi seribu jalor dddalang air, relik-relök, relik-relök. Ikang masok ddalang karong, terus dia tuang ddalang beledi, èkör jjetak galök.

Laing bbunyi suara Cik Kalèh bila kena anging sawöh, ggaong ddalang udara bbuka luah, bila matahari ceröh, suara belalang masok cceloh tiap-tiap perkataang bbunyi segör mölèk. Keruba ddeböh dari jauh, sinörang pagi kena tapis kelöpök bunga teratai naik cahaya biru butér setör. Sèkör ikang telepah dari tangang Mat Spröng bila dia ssètök.

“Sejök bila mung makang ikang lökang, Mak?”

“Ni parék, bukang lökang, Lèh. Ada beza kalu mung ahli ikang,” jawab Mat, tangang dia beleming kena minyök ikang keli, terus dia lèsèk kkaing baték hök dia paka atah seluör. Misa ikang keli itang kkelik ddalang cahaya; Mat ngèssök dari tepi tebing, dia tutop mulut beledi denge surak kabör.

“D.I.D,” kata Cik Kalèh. “Jabatang Tali Air, sebab dialah mung dapat makang ikang.”

Ikang KeliTangang Mat cepat-cepat gupa karong kaing hök dia guna wak raok ikang. Dia selit ccelöh kaki, warna bunga naik ceröh bbawöh seluör dia warna itang. Cik Kalèh senyung ssengèh bila dia napök bubu kaing Mat tu ada tali jeruk, ada pötöng sèröng tepak keluör kaki, luas pinggang macang sais örang ppuang ömör pak-pulohang.

“Mung ning dök jjuruh sunggoh Mak,” kata Cik Kalèh sambil dia jetik abok rökök. “Mung raok ikang denge seluör dalang bining mung, mung sipol macang karong.”

“Döh aku nök paka nnatang apa lagi, seluör kkatök aku kecik ccerèh dök padang denge ikang. Ning ikang keli, bukang sekila, Lèh.”

Mat Spröng tarék supék tèh, mulok dia hiruk setegök, muka dia hèrök, mata ttutop rapat. Tuuuuiiii! dia sembor air tèh atah batu kelikér. Cik Kalèh löpat, ngèllök.

“Teh sejok ssiak!” kata Mat sambil sapu mulok.

“Tèh sejok ke mung ketör, Mak?” Tanya Cik Kalèh, mata dia lekak ttangang Mat Spröng, dök kkelik.

Mat Spröng ngelloh panjang, tarék geröhök, terus ludöh ttepi parit. Ikang keli gelepör dik-dik ddalang bèsèng. Mat ngelloh teruh ppaling ke Cik Kalèh.

“Ppala aku sibok, Lèh.” Suara Mat köhör, tangang dia garu belakang keru-kerah macang keték nnyamök. Lalat pèng bberöng, lembu ddeböh, dari jaoh bbunyi budök-budök ssörök, daung nyör kkèbör macang ddèra ttepi langit . Tiba-tiba suasana ttepi tali air hidup, bising bbangör, bbunying gègèr macang ppasör Tanjong.

“Mung dök cukup tidor, Mak.”

Mat Spröng ngilling ppala, dia mula kacing baju dia macang sejok.

Ikang Keli“Ppala aku bbunying suara orang ppuang, telinga aku bengang, kadang-kadang tangang aku ketör gelitik, Lèh.”

“Mung dök söh layang sangat benda-benda hök ngacca mung ddalang ppala tu Mak, tu bayang-bayang je bukang...”

Mat Spröng bikah bangung, kaing keliling pinggang dia telöröh ttanöh tapi dia lök, biar bèlèkör ttepi keting. “Aku napök bayang, aku napök bayang dia Lèh!”

“Aku napök bayang dia Lèh!” Mat kata lagi, tangang dia nnunjok ke aröh semök samung seberang bendang.

Cik Kalèh jjalang ke aröh Mat Spröng. Tangang dia tepok belakang Mat, suara dia rendöh.

"Mung nguccak, Mat," kata Cik Kalèh. "Nguccak bbaik."


Ssambong - To be Continued...

Labels: , ,

Thursday, March 26, 2009

Mat Spröng Kelecak Barak VI

Habih hhanyar tepi lökang; tangang beleming dengang sapöh, apah nyör, perok ikang, daung tèh, serebok kawe belömör dalca masang hök tökè keda tohok buang ddalang lègè burok. Mat Spröng lèsèk tangang bbira pitu belakang Bhiku Coffee Shop, ppala dia mmusing pening ccapor löya, rasa macang nök jeluök.

“Kalu ggining aku kerja bandörang akok sapöh je baik,” Mat Spröng belèbèr ssörang. Kucing bapök kkejuk tidor belakang lègèr, lari celubu masok nnusuk belakang bawang ddalang jök. “Aku raung bandör Teganung rata cari sarong tangang getöh. Bilalah Teganung kita ning nök maju macang negeri örang putéh!”

Dia masok ddalang keda gi terus ke meja tökè dok tengöh nnuléh ddalang bok nota ada nombor ‘555’ atah kulit. Tökè napök mata Mat meröh ssinör, tangang dia seranggöh masa ccakak: dia tahu hari tu bukang hari Mat nök bayör hutang ddalang bok. Lepah Mat ccakak dia ngilling ppala, tangang dia tunjok ke sebelöh kanang, bukang ttepi keda, tapi satu tepak laing, jauh. Mat keluör jjalang dderah aröh tèksi Cik Kalèh dok tunggu ttepi gerè Pök Su nnèga pisang denge buöh paoh.

Cik Kalèh tengöh gösök perok, tundok sapa bökök, radio dia senyap ssunyi dok ggatong ddepang tèksi.

“Aku döh kata mung jangang makang pisang jela banyök sangak, tu lah senök perok,” kata Mat.

Cik Kalèh dök ccakak, badang dia bbau serbök — Minyök Cak Kapök — bila dia bangung nök gatéh téksi cepak-cepak, perasaang dia macang nök gi ssunga takut dök dang ök. Dia tahu ddalang bandör Teganung ada banyök sura kalu nök kena jembe keték-keték.

“Pasa apa hök putéh dia pegang, hök mèröh dia tohok?” kata Mat, mata dia kuyu dok tèngök ke lori kecik tengöh mmungöh bbira jalang. “Murtuja bin Mohammad Salim,” dia tuléh ddalang bok hök dia wak tubék bila siasatang dia jjadi hot. Hot, satu lagi perkataang hök keluör dari ppala dia dari jamang Sekölöh Sultang Selèmang bila ötök dia gelegök.

“Ado-o-o-h,” ngerrang Cik Kalèh, badang dia making bökök.

“Pasa apa hök putéh dia pegang...”

Cik Kaleh ppaling ke Mat. “Aku dok tengöh mmulah perok ning, mung dok ralék nök mmaing teka-teki pulök!” Muka dia masang ccatung, tèksi dia imba bbelöh kiri sikik lagi masok parék.

“Pisang jela ning bisa, Lèh, aku dok kata sökmö ke mung, mung ning babér ccapor tekök.”

Mata Cik Kalèh ssinör, macang api lak atah bukit.* “Ning bukang pisang ning; kemarèng aku makang dalca kkeda Bhiku tu, rasa macang pelèk sikik.”

Mat Sprong lèsèk tangang bbawöh punggong dia atah kusyéng teksi bila mata Cik Kalèh dok tèngök tang kelaéng; Mat ciung jari dia, masih bbau töng sapöh.

“Mari kita gi cari Budök Nama Ku Ali tu, ada aku nök tanye dia sikik pasa budök-budök,” tamböh Mat.

“Ado-o-o-h, Mök,” kata Cik Kalèh. “Kemarèng aku tèngök dia gi kkèmöh denge kupolang Sekaok ttepi jèrak tapi aku kena tingga mung ttepi Jalang Wailiéh mung gi cari sediri sebab tèksi dök léh masok.”

“Dökkang aku nök gi ssorang ssitu kak-kak ggarék ning, Lèh,” jawak Mat. Dia butang baju dia sapa ttekök. Sejok.

Cik Kalèh senyung ssörang, mata dia sila kena matahari tengöh jatoh belöh barak. “Ado-o-o-oh, Mak!,” kata dia sambil gösök perok.

Löri Murtuja pötöng tèksi Cik Kalèh ddepang Jél; dekak Panggong Rex örang dok tengöh berebuk nök beli tikèt cerita Bujang Lapok. Cik Kalèh nnyanying ‘Pok-pok-pok...” sambil dok gösök Minyök Kapök atah pusat.

“Mari tuju, lor...” kata Mat. “Mari tuju, lor...” dia kata lagi macang orang dok tengöh ratéb.

Tiba-tiba Mat Spröng löpak dari tèksi Cik Kalèh masa örang tengöh jemerang ddepang dia di sipang jalang. Mat akat seluör naik atah perok, buku catatang dia masok ddalang köcèk. “Lèh,” dia kata, ppaling ke kawang dia hök dok ngökkör atah tèksi. “Mung gi ita di stèsyéng bah, mung jangan gi sebelong aku balék.”

Mat Spröng jjalang teruh belong Cik Kaléh dapat jawak.

"Ado-o-oh, Mök! Ado-o-o-oh, Mak!" bbunyi Cik Kaléh ngerrang sakit.

---------------------------------------
* Api lak atah Bukit Tteri.

[Bahagiang Hök Suk Sekali Minggu Depang...Final Part Next Week]

Other Parts:
The Return of Mat Spröng; Mat Spröng Kelecak Barak II; Mat Spröng Kelecak Barak III; Mat Spröng Kelecak Barak IV; Mat Spröng Kelecak Barak V.

Labels: , , ,

Thursday, March 12, 2009

Mat Spröng Kelecak Barak IV

“Ddalang kerja aku ning Awang, mung kena ada dua jenih panda,” kata Mat Spröng sambil dia junga ambék kertas halus panjang dari dalang tèng rökök atas meja batu bulat kkeda Bhiku. Bila dia cöcöh kertas tu masok ddalang cimni kaca, ke ujong api pelita, hujung jari kertas nnyala ceröh, dia bawök naik ke rökök daung hök dok ggatong bbibir dia.

Mata dia sipik bila dia mmbuh asap keluör, bila naik ke atas kena kipah anging, asap mmusör atah ppala. Mata Awang dök kkelik dok tengök kelakuang Mat, tapi tangang dia masih dok wak kerja. Dia masok jari telunjok ddalang telinga dua butir cawang kosong, pingggang-pinggang kösöng dia tindang mmolèk, buboh atah lengang, bira pinggang dia kepit ccelöh siku.

“Mung kena panda nnusuk, mung kena panda bang dengör,” kata Mat lagi sambil asap keluör kkebok dari mulut. “Satu lagi, mung kena panda tèngök. Mung buak macang mung dök tèngök, padaha mata mung dok keléh bbeto.”

“Mana aku tahu Mak, aku ning tukang angkat pinggang je,” kata Awang sambil tangang kiri dia lak meja.

“Dök lah, aku nök cerita ke mung je,” kata Mat.

“Tengök mata kita ning,” kata Mat lagi. “Kadang-kadang kita tengök benda ceröh kita naik ppinör mata, tapi bila kita buak mata kita sipik sikik, baru napök betol.”

Awang berhenti kerja sebetör, tèngök Mat sipik mata ke aröh pagör pasör. Suara R.Azmi keluör dari serömböng radio atah keda Bhiku, lagu ‘Itang Manih’: Pandang tak jemu-u, panda-a-ng tak je-e-mu...

“Ggitu jugök bila aku gi keléh tengök satu-satu ha, aku paka ppiöh lembèk sebak orang ingak hök paka ppioh tu jenih tok leba, bukang hök jenih dok ngitta.” Mat jjalang keluör dari keda, belènggang punggong dia bila suara R.Azmi keluör bberè dari permintaang petang Radio Malaya, Si hitam manis, ya-a-ng hitam manis
...pandang tak jemu-u, panda-ang tak je-e-mu.


Dia teringat pada jamang-jamang dulu masa Cik Kalèh bawök dia gi tengök orang darak mmaing pata.

* * *

Ibu ayang kibah sayap keluör dari tepak ngerrang telör, kketök bising bbangör. Lijöh balik dinding papang jarang hayong timba dengang kuat sekali lagi, air telaga hök dia simböh tu masok ccelöh papang sapa ke luör. Mata dia pandang bulat ccelöh dinding jarang, nök pasti orang ke kambing dok ggerök di luör. Dia selit puce kaing kemah-kemah, takut telöröh sebab kaing ssahang döh mula lönggör bila dia hayong timba habis rèng ke aröh bayang hök ggerök di balik pagör kayu sama tinggi denge dia, di antara telaga denge rök di luör. Dia töhök timba ddalang telaga sekali lagi, sapa nök nnelah tangang bila dia kara balik cepak-cepak, sebak hari ning dia paka tali timba baru.

Dia jjalang derah dari tepi telaga, teröpöh kayu mmukol bising atah batu bata hök ssusong ddalang pasir, dua belöh tangang dia naik ke belakang nök hayong timba sekali lagi, warna timba meröh nnyala macang api ddalang ppala dia. Bila dia naik bèkèng mulok Lijöh bböbèk dengang kata-kata dök bbutér, di antara belèbèr denge mmaki, susöh nök kata sebab bila ötök dia gelegök, mulok dia bbölök, mata dia ssinör macang lapu kerèta. Lijöh berenti hayöng timba dengang tiba-tiba.

Ttepi pohong kedudok ddiri Mat Spröng, baju dia basöh jjerok, ppiöh lembèk atah ppala döh mula nök keruk jjadi kecik.

“Rupanya mung! Ba’ape yang mung gata sangak dok ita aku mandi? Nasib baik aku dök röcöh mata mung Mak!” kata Lijöh sambil dia puèk air dari mulok ke tepi pagör. Dari mulok dia keluör lumut hök turong dari dalang timba masa dia jiruh air ke badang dia takdi.

Mat Spröng ddiri bökök, dia cabuk ppiöh lembèk dari ppala, tangang dia ketör bila dia peröh air.

“Bukang aku takut kat mung Lijöh, aku baru keböh demang, idong aku dok ddepè lagi,” kata Mat sambil dia tarik baju basöh dok lekak ddada dia. “Ba’pe yang mung dök tanye dulu?”

“Mung ning dök abih lagi tebèak lama, Mak, dok ita anök dara,” kata Lijöh sambil ngilling ppala.

Mat rasa lega bila tengök Lijöh jiruh air timba ke kaki dia.

“Kalu nök kata mung ning anök dara tu ddo’oh lah sikik,” kata Mat sambil mulok dia senyung; tangang dia ura tali kasut supaya senang dia nök curöh air keluör dari dalang Bata warna putih dia.

Mat dudok atah gerè ddepang rumoh Lijöh. Dia rasa pelèk bila paka kaing batik hök Lijöh beri. Seluör panjang denge baju kemèja dia ggatong di dawa jemo kaing, ppiöh dia nnonèng lembèk macang ddèra putéh di penyepit baju atah wayar; badang dia mula rasa panah, tapi tangang dia ketör bila dia jamöh kemèja-T hök Lijöh beri dia paka. Tangang Mat ketör bila dia rasa tulisang ddada baju tu:

Hari Sukan
Sekolah Menengah Sultan Sulaiman

Dia tahu dia paka baju sapa.

Lijöh keluör denge air kawe ddalang cawang, kuih ggènang ddalang piring, rupa masang di muka.

“Aku nök tanya mung sikik, Jöh,” Mat kata bila dada dia berenti ddebör.

[Ssambong lagi...To be continued]

Labels: , , , ,

Tuesday, February 17, 2009

The Return of Mat Spröng

Mat Spröng Kelecak Barak - I

Ddalang pasir putih bila pagi döh mula panah ddering ada buöh rengah, ada daung luroh, ada tapök kaki Mat Spröng jjalang pergi ke aröh wakaf. Anging pata masih lembut, lalat pèng dok hurong tong sampöh bbunying macang orang dok tarék selampit. Anging kecang lauk tiup kaing Mat Spröng sapa ssèlök napök lutut, dia nök reböh tapi dang ggatong ttiang wakaf.

Malang tadi atah gerai kosong Mök Cöh semalamang dia dök tidor sebab kucing dok kkarak atas atap zéng; lepah tu anjing pulök bising bbangör dok göngöng tulang ttepi pasör, pah tu bila döh nök ceröh orang darak pulök dok bising bbangör punggöh barang ppasör — buöh salök, buöh ngekkèr, buöh peröh, ubi török; ikang belara, peta jerok....

Ppala Mat Spröng tadi rasa huyong sikik bila dia berhenti ddepang keda Pök Löh dok ssandör ttiang letrik. Le ning hidong dia pulök rasa tupat, badang dia rasa seriar macang demang baru nök keböh. Dia sèng hingus, keluör jjèle, dia lèsèk ttiang wakaf.

“Guanelah budök-budök le ning,” dia belèbèr ssörang, keruk muka masang ccatung sebab dök léh nök kata döh. “Nyior kömèng pong habih nye bahang sapa takdök sutér hharang!”

Kalu kena hari-hari baik tentu budök-budök tu kena maki hamung denge ccarok, tapi pagi tu badang Mat rasa dök rök, ppala dia rasa pening, lidöh rasa kurang pasèh, anging pata dok ulèk dia sapa mata rasa berat. Dia letök ppale ddebing atas semutar kaing lepah barat hök orang Kelatang beri dia masa dia tulong cari basika Tok Peraih hök budök-budök pasör susuk belakang sasök. Dalang dua tiga minit je dia jenere keröh-keröh, sahok menyahok denge kambing nerok hök dok ddembèk bbawöh pohong bbaru ujong pasir ddepang rumöh Alias Sökök.

Matahari naik segalöh, cöndöng sikik ke belöh barat. Ppala Mat Spröng keresök bila ssètök dengör suara orang jjerik. Kaki dia jjetak macang nök tembör lari, tangang dia paut semutar hök belèkör atah lata wakaf, terus dia kesat peloh, badang dia panah-sejok, panah-sejok. Ikut hati dia macang nök tembör lari selalu, tapi wakaf ni hök jenis ada pagör, di pitu ada tuböh sorang ppuang dok ddiri ccegak.

“Guane mu ning Mak, sapa dök gi semayang bang hari Jema’ak!”

Mula-mula Mat nök serengèng balah, tapi bila mata dia ceröh balik dia napök perempuang badang pejal dok tengöh tarik napah ccungak-ccungak, lengöh jjalang ddalang panah ddering matahari Tanjong, bbawöh kaing tudung batik napök rambut dia jerebèk macang dök dang sikat masa dia keluör rumöh. Tangang dia ppegang ttiang wakaf, mulut dia bök-bèk, bök-bèk dok tuju ke Mat, masa tu dia dok tengöh geliak.

“Mung nin macang ayang bapök, tidor ikut dang je Mak!”

“Aku silak langköh takdi ning,” bbisik Mat ddalang hati, mata dia dök kerlik dok tengök ppitu wakaf. Bila hingus nnèleh dia sapu denge jari, terus dia lap llata wakaf.

“Nök gi semayang guane kaing aku carék,” jawab Mat bila ppuang tu diang sekejap.

“Aku pong dök sedak tuboh sikik hari ning,” dia tamböh lagi bila mata ppuang tu cerlöng dia bulat.

“Mung jangang buat pe’el mung Mak, mung kena tulong aku cari Munöh,” ppuang itu kata lagi, mata bulat dia mula jjadi lembut.

Mat Spröng mula ggerök, dia kebèr kaing dia, buang pasir pata, lepas tu baru dia kilah sapa kaki seluör pèndèk dia sama tinggi dengang tepi kaing batik, bbawöh sikik pada lutut.

“Ba’pe pulök denge Munöh mung tu Lijöh?” tanya Mat.

Lijöh dok ssandör ttiang sutoh wakaf, ppaut tepat Mat ggatong takdi masa hidong dia beringus lepah dari dari bunyi bising orang darat, nök dok ssaje ppetang Jema’at. Muka Lijöh mula jjebèk, tiang tu berasa ddènè ccapo belengas; dia sapu tangang dia ke mulok, nök tutop sebab takmboh jjerik ddepang Mat.

“Mak,” dia berhenti tiba-tiba. “Air laut masing hari ning, aku rasa sapa lekak ttiang wakaf. Ning alamak dök baik gamök öh.”

Dada dia sebök, air mata nnèleh atas bedök sejok ppipi dia — Mat napök mata meröh Munöh, bukang bèkèng tapi mata orang hök takdök aröh nök buat. Hati dia lembut: ssiang pada Lijöh, ssiang pada Munöh. Bila hati Mat lembut perot dia mula cceruk:

“Lijöh, mung pinjang aku pitih samah, aku bbau roti cana kkeda Pök Löh tu sedak pulök.”

Lijöh jjeling ke Mat, badang dia dök ggerök. Mata dia meröh mmerang buöh mminja masök, bukang lagi meröh pucak orang nök nnagih.

“Jöh,” kata Mat. Döh lama benör dia dök paka nama pèndèk ggitu. “Jöh, mung jangang bimbang, mari kita makang dulu, pah tu kita ccakak.”

[Ssambong lagi — To be continued.]

Labels: ,